Madde 2 - Bu Yönetmelik, genel ve katma bütçeli daireler, bunlara
bağlı döner sermayeli kuruluslar, kanunla kurulan fonlar, kefalet
sandıkları, sosyal güvenlik kurulusları, genel ve katma bütçelerin
transfer tertiplerinden yardım alan kuruluslar, il özel idareleri ve
belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve isletmeler,
özellestirme programına alınmıs kamu payı ağırlıklı kuruluslar, kamu
iktisadi tesebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, özel
bütçeli kuruluslar, sermayesinin yarısından fazlası devlete ait
kurumlar ve döner sermaye ile çalısan kuruluslar, özel kanuna veya
özel kanunla verilmis yetkiye dayanılarak kurulan devlet banka ve
kurulusları ile bunlara bağlı isyerlerine ve diğer kamu kurum ve
kuruluslarına isçi olarak alınacak özürlüleri kapsar.
Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 4904 sayılı Türkiye İs Kurumu Kanununun
32 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıstır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
Kurum: Türkiye İs Kurumunun merkez ve tasra teskilatını,
Kamu Kurum ve Kurulusu: 2 nci maddede sayılan kurum ve kurulusları,
Özürlü: Doğustan ya da sonradan herhangi bir hastalık veya kaza
sonucu, bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal
yeteneklerindeki özürleri nedeniyle çalısma gücünün en az % 40'ından
yoksun olduğu sağlık kurulu raporu ya da 13 Ağustos 1998 tarihli ve
23432 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özürlüler İçin Kimlik Kartı
Yönetmeliğine göre alınan kimlik kartı ile belgelenenleri,
ÖSYM: Öğrenci Seçme ve Yerlestirme Merkezini, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM
Kamu Kurum ve Kuruluslarının Özürlü
Kontenjanlarının Tespiti ve Bildirimi

Özürlü Kontenjanlarının Tespiti
Madde 5 - İsyerinin özürlü çalıstırmakla yükümlü isyeri kapsamına
girip girmediği, eğer varsa o isyerinde özürlü ve eski hükümlü
statüsünde çalısan isçi sayısı düsüldükten sonra belirlenir. Yer
altı ve su altı islerinde özürlü isçi çalıstırılamaz ve
isyerlerindeki isçi sayısının tespitinde yer altı ve su altı
islerinde çalısanlar hesaba katılmaz.
Toplam kontenjanların tespitinde; bir kamu kurumunun veya
kurulusunun ya da bunlara bağlı isletmelerin aynı il sınırları
içerisinde birden fazla isyeri varsa, bu isyerlerinde çalısan toplam
isçi sayısı birlikte dikkate alınır, ayrıca kısmi süreli is
sözlesmesine göre çalısanlar, çalısma süreleri dikkate alınarak tam
süreli çalısmaya dönüstürülür ve bu isyerlerinde çalısan özürlü ve
eski hükümlü sayısı toplam isçi sayısından düsülür. Bulunan sayının
her yıl Bakanlar Kurulunca belirlenecek oranla çarpılması sonucu
isverenin çalıstırmak zorunda olduğu özürlü sayısı bulunur.
Çalıstırılacak özürlü sayısının belirlenmesinde yarıma kadar olan
kesirler dikkate alınmaz. Yarım ve daha çok olanlar tama çıkarılır.
Bulunan toplam kontenjandan çalıstırılan özürlü sayısı düsülerek
varsa özürlü açık kontenjanına veya kontenjan fazlası çalısan özürlü
sayısına ulasılır. Ancak, Yönetmeliğin 2 nci maddesinde belirtilen
kamu kurum ve kurulusları çalıstırdıkları isçi sayısına
bakılmaksızın bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde özürlü istihdam
etmek zorundadır.
Kamu kurum ve kurulusları, açık kontenjanlarının doğduğu veya özürlü
ihtiyaçlarının ortaya çıktığı tarihten itibaren bir ay içinde
özürlülerde aranılan niteliklerle birlikte Kurumdan talepte
bulunmakla yükümlüdürler. İsin özelliği gerektirmediği sürece özür
grupları arasında bir ayırım yapılamaz ve özürlülük oranına da bir
üst sınır getirilemez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sınavların Yapılmasına İliskin Esaslar
Sınavın sekli
Madde 6 - Kamu kurum ve kuruluslarında isçi olarak istihdam edilecek
özürlülere iliskin yarısma sınavı Kurum tarafından, ÖSYM'ne yaptırılır.
Yarısma sınavı basvuru sayısına bağlı olarak birden fazla merkezde
yapılabilir.Sınava Gireceklerde Aranacak sartlar ve Müracaat Sırasında
İstenilecek Belgeler
Madde 7 - Sınava girecek ve kamu kurum ve kuruluslarında istihdam
edilecek özürlülerde aranacak sartlar ve istenilecek belgeler
asağıda belirtilmistir.
a) Aranacak sartlar:
1) Bedensel, duygusal ve sosyal yeteneklerindeki özürleri nedeniyle
çalısma gücünün en az %40'ından yoksun olmak,
2) Türkiye Cumhuriyeti vatandası olmak,
3) 18 yasını (bir meslek veya sanat okulunu bitirenler için 15 yasını) doldurmus olmak,
4) En az orta öğretim (lise ve dengi okul) mezunu olmak,
5) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
6) Taksirli suçlar ve asağıda sayılan suçlar dısında tecil edilmis
hükümler hariç olmak üzere, ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis
veyahut affa uğramıs olsalar bile Devletin sahsiyetine karsı islenen
suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüsvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya seref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal veya istihlak kaçakçılığı, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıstırma, devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü olmamak,
7) Kurum ünitelerinden birine özürlü olarak kayıtlı olmak (ilk defa
basvuracakların; nüfus cüzdanı aslı veya noter tasdikli sureti,
özürlü kimlik kartı veya sağlık kurulu raporu, 4 adet renkli
fotoğraf, varsa diploma ile mesleğine iliskin belgelerin aslı veya
noter tasdikli suretiyle birlikte basvurmaları gerekir).
b) Sınava girmek isteyen ve yukarıda belirtilen sartları tasıyan
özürlüler sınav tarihinden en çok 6 ay önce çekilmis 1 adet renkli
fotoğraf ile birlikte Kurum ünitesine ve/veya ÖSYM bürosuna
basvururlar.
Sınav İlanı ve Sınav Giris Belgelerinin Düzenlenmesi
Madde 8 - Özürlü isçi istihdamına iliskin ÖSYM'ne yaptırılacak olan
sınav; sınav tarihinden önce Kurum tarafından Resmî Gazete'de ve
ülke düzeyinde yayım yapan tirajı en yüksek bes gazeteden birinde
ilan edilir.
Sınava girecek özürlülerin kimlik tespitinde kullanılacak fotoğraflı
aday belgeleri Kurum tarafından ÖSYM'ne verilir.
Sınava girecek özürlülerin hangi bina ve salonda sınava
gireceklerini gösteren sınava giris belgesi, ÖSYM'nce hazırlanır ve
adayların adreslerine gönderilir.
Yarısma sınavı ile ilgili hususlar, ÖSYM ve Kurum tarafından
imzalanacak bir protokolle belirlenir.
Yazılı Sınav
Madde 9 - ÖSYM''nce yazılı sınav soruları hazırlanır.
Yazılı sınavlar, yarısma esasına dayanır. Sınav sonuçları adaylara
ve Kuruma bildirilir. Yazılı sınavda basarılı olmak, özürlü isçi
kadrosuna alınmada tek basına bir hak teskil etmez.
Yazılı sınavla ilgili itirazlar, sınav sonuçlarının adaylara
bildirildiği tarihten itibaren 10 gün içinde ÖSYM'ne yapılabilir.
ÖSYM bu itirazları 7 gün içinde sonuçlandırarak ilgilisine ve
itirazın haklı çıkması halinde ayrıca Kuruma yazılı olarak bildirir.
Sözlü Sınav
Madde 10 - Kurum, isgücü talebinin intikali üzerine basvuran adaylar
içerisinde talep sartlarını haiz en yüksek puanlı adaydan baslamak
üzere talep sayısının iki katına kadar adayın isim ve adreslerini
içeren listeyi, ilgili kamu kurum ve kurulusuna gönderir. Geçici
isçi statüsünde alınacak olan özürlüler için bu Yönetmelik
kapsamında hazırlanacak listeler Kurumca il düzeyinde de
belirlenebilir.
Kamu kurum ve kurulusları, Kurum tarafından gönderilen listelerin
kendilerine ulasmasını müteakip 30 gün içinde sözlü sınavları yapmak
zorundadır. Sözlü sınavlarda görevin özelliğine göre adayların
mesleki bilgileri ile davranısları değerlendirilir ve ihtiyaç
duyulması halinde bilgi ve becerileri ölçülür. Sözlü sınavda
değerlendirme 100 puan üzerinden en yüksek puanı alandan baslamak
üzere basarı sıralamasına göre yapılır.
Sözlü sınav komisyonu, bir baskan ve üç üyeden olusur. Baskan ve iki
üye kamu kurum ve kurulusunun atamaya yetkili amiri tarafından,
diğer üye ise özür grupları için ayrı ayrı olmak üzere Türkiye
Sakatlar Konfederasyonunca belirlenir. Sınav komisyonu üyelerine
toplantı gün, saat ve yeri, toplantı gününden en az 5 gün önce
yazılı olarak bildirilir. Sınav komisyonu salt çoğunlukla toplanır
ve kararlar oy çokluğuyla alınır. Oyların esit olması halinde
Baskanın olduğu tarafın kararı geçerlidir.
Sözlü sınav sonuçları, sınavın yapıldığı ildeki ilgili kamu kurumu
tarafından herkesin görebileceği bir yere asılmak suretiyle ilan
edilir ve ayrıca sınava giren adaylara yazılı olarak bildirilir.
Sözlü sınavlara, sonuçların ilanından itibaren 10 gün içinde itiraz
edilebilir.
Sözlü sınavlara yapılan itirazlar, itirazın komisyona ulastığı
tarihten itibaren 7 gün içinde sınav komisyonunca değerlendirilerek
sonuçlandırılır ve itiraz sahibine yazılı olarak bildirilir.
İlgili kamu kurum ve kurulusları, sözlü sınavda basarılı olup,
atamaları yapılanlar ile basarısız olanların listesini atamayı
izleyen 15 gün içerisinde Kuruma iletir.
Çalısırken İsten Ayrılanlar ile Özürlü Kapsamına Girenler
Madde 11 - Kamu kurum ve kuruluslarında özürlü statüsünde memur,
sözlesmeli personel veya daimi isçi olarak çalısmıs olup da bu kurum
ve kurulusun kendi disiplin mevzuatı uyarınca görev veya meslekten
ihraç ya da 4857 sayılı İs Kanununun 25/II nci maddesine göre hizmet
akdinin feshi dısında bir nedenle ayrılmıs olanlar ile kamu kurum ve
kuruluslarına Kurum kanalıyla özürlü statüsü dısında bir statüde ise
yerlestirilenlerden çalısırken özürlü olan ve isyerinden
ayrılmayanlar hakkında merkezi sınav uygulanmaz.
Çalısırken özürlü olanlar için tescil talebinde bulunulması halinde
gerekli belgelerine istinaden Kurumca özürlü olarak tescilleri yapılır.
Görev veya meslekten ihraç ya da hizmet akdinin feshi dısında bir
nedenle isten ayrılanlar ile zihinsel veya ruhsal özürlü olanlar,
durumları talep sartlarına uygun olmak kaydıyla, merkezi sınav
kapsamındakilere iliskin taleplere bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesine
göre olusturulan listede yer alanlarla birlikte, her açık is için
bir kisiyi geçmemek üzere kayıt tarihi ve sıra numarasına göre kamu
kurum ve kuruluslarına mülakata gönderilirler.
Kur'a Usulü
Madde 12 - Okur-yazar, ilköğretim mezunu ve zihinsel veya ruhsal
özürlü olanlar merkezi sınava tabi değildir. Bu kapsamda bulunan ve
talep kosullarına durumu uygun basvuranlardan Kurumca gönderilenler,
önceden ilan edilen gün, saat ve adreste noter huzurunda kura
çekimine tabi tutulurlar. Adaylar istemeleri halinde kur'a çekimini
izleyebilirler. Gerçeklestirilen kur'a çekimi sonucunda her açık is
için iki kisi belirlenir. Bu sekilde belirlenenler bu Yönetmeliğin
10 uncu maddesinde belirtilen komisyon tarafından yapılacak mülakata
alınırlar. Mülakat sonunda isin gereklerini yerine getirebilecek
niteliklere sahip oldukları belirlenenler ise alınırlar. Mülakatta
ayrıca, ise alınacak isçi sayısının yarısını geçmeyecek sayıda yedek
listesi olusturulur. Kur'a ile ilgili olarak noterin düzenlediği
belgenin bir nüshası ise alınacak isçinin özlük dosyasında muhafaza
edilir.
Herhangi bir özel bilgi ve beceri gerektirmeyen vasıfsız islerde
istihdam edilecek özürlüler ise, yazılı sınav dısında ayrıca sözlü
sınava tabi tutulmadan kurumca, yazılı sınav puanlarına göre
hazırlanan listeler esas alınmak suretiyle, basarı sırasına göre belirlenir.
Öğrenim durumu veya özür grubu itibariyle yazılı sınava alınan veya
alınmayan özürlülerden aranılan kosulları tasıyanların sayısının
talep sayısına ulasmaması halinde talepte aranılan kosulları
tasımayan özürlüler de bu Yönetmelik esasları dahilinde
göndermelerde dikkate alınır.
Kurum tarafından gönderilen is arayan sayısı, daha önce alınmak
üzere duyurulmus olan isçi sayısından az veya bu sayı kadar ise
gönderilenler herhangi bir kur'a, sözlü veya mülakata tabi
tutulmaksızın ise alınırlar.
Bu madde ile 10 uncu maddeye göre yeterli sayıda gönderme yapılmıs
olan özürlü talepleri için ikinci kez gönderme yapılması istenemez
ve yeniden isgücü talebinde bulunulamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sınavla İlgili Diğer Hususlar
Refakatçi Bulundurulması
Madde 13 - Düzenlenecek olan yazılı sınavda veya uygulamalı ya da
uygulamasız olarak yapılacak sözlü sınavda özür gruplarının
özellikleri dikkate alınır ve bu durumları göz önünde bulundurularak
refakatçi görevlendirilebilir.
Sınav Geçerlilik Süresi
Madde 14 - Yazılı sınav sonuçları, izleyen yazılı sınavın
sonuçlarının Kuruma bildirildiği tarihe kadar geçerlidir. Açık
kontenjanların doldurulması için gerektiğinde her yıl sınav yapılabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM
Kontenjanın Doldurulmaması ve Son Hükümler
Özürlü Açık Kontenjanının Doldurulmaması
Madde 15 - Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesine uygun bildirimde
bulunmayan veya bildirimde bulunmakla birlikte bu Yönetmelik
hükümleri çerçevesinde özürlü istihdamı yoluna gitmeyen kamu kurum
ve kurulusları için açık kontenjanın olustuğu tarihten bu Yönetmelik
hükümleri kapsamında yükümlülüklerini yerine getireceği tarihe
kadar, her özürlü açık kontenjanı için her ay itibarıyla 4857 sayılı
İs Kanununun 101 inci maddesindeki para cezası uygulanır.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 16 - 11/9/1999 tarihli ve 23813 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluslarında İsçi
Olarak İstihdam Edilecek Özürlüler Hakkında Uygulanacak Sınav
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıstır.
Yürürlük
Madde 17 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 18 - Bu Yönetmelik hükümlerini Çalısma ve Sosyal Güvenlik
Bakanı yürütür.